Umumiy ma’lumot

• Yosh guruhi: 6–7 yosh (maktabga tayyorlov)
• Davomiyligi: 30 daqiqa
• Soha: Nutq, muloqot, o‘qish va yozish malakalari

Maqsad

• Ta’limiy: unli va undosh tovushlarni farqlash, so‘zdagi birinchi va oxirgi tovushni ajratish.
• Rivojlantiruvchi: fonematik eshitish, diqqat, mayda motorika.
• Tarbiyaviy: o‘rtoqni tinglash, navbat kutish.

Jihozlar

Predmet rasmlari (20 ta), qizil va ko‘k doiralar (har bolaga), tovush chizmasi uchun katakli varaq, «Tovushlar mamlakati» xaritasi.

Mashg‘ulot borishi

1. Tashkiliy qism (3 daq.) Salomlashuv o‘yini: «Ismingizni birinchi tovushi bilan ayting: [G] — Gulnora».
2. Kirish (4 daq.) «Tovushlar mamlakati»ga sayohat. Unda ikki xil aholi bor: unlilar — qizil kiyimda, cho‘zib aytiladi, og‘iz ochiq; undoshlar — ko‘k kiyimda, to‘siq bor (lab, til, tish).
3. Asosiy qism (16 daq.)
   • «Cho‘zib ko‘r». [a], [o], [u] — cho‘ziladi, demak unli. [b], [t], [k] — cho‘zilmaydi, undosh. Har javobga mos rangli doira ko‘tariladi.
   • «Birinchi tovushni top». Rasm ko‘rsatiladi, bola nomini aytadi va birinchi tovushni ajratadi: «O-lma — [o]».
   • Harakatli daqiqa: unli eshitsang — qo‘lni yuqoriga, undosh eshitsang — o‘tir.
   • «Oxirgi tovush». Murakkabroq: «kitob — [b]», «non — [n]».
   • Amaliy ish. Varaqdagi 4 ta rasm ostiga birinchi tovush rangiga mos doira chiziladi va bo‘yaladi.
4. Yakuniy qism (7 daq.) «Zanjir» o‘yini: oldingi so‘zning oxirgi tovushidan yangi so‘z boshlanadi (olma → anor → raketa). Refleksiya: «Bugun qaysi topshiriq oson, qaysi biri qiyin bo‘ldi?»

Kutilayotgan natija

Bolalarning 75 foizi unli va undoshni farqlaydi, so‘zning birinchi tovushini xatosiz ajratadi.

Individual ish

Qiynalgan bolalar bilan ertalabki vaqtda 5 daqiqalik «Tovushni tut» mashqini takrorlang.