Topardaǵı urısıwdı sheshiw: tárbiyashı ushın 5 qádem
Emocionallıq intellekt hám minez5-6 jas 716.08.2026
Bul materialdıń qaraqalpaqsha awdarması ele tolıq emes — tómende tolıq ózbekshe tekst berilgen.
Nima uchun kerak
Bolalar janjali — tarbiyaviy imkoniyat. To‘g‘ri boshqarilsa, bola muzokara olib borishni va kelishishni o‘rganadi.
5 qadam
- To‘xtatish. Xavfli harakatni darhol to‘xtating, lekin baqirmang. Ikkala bolaning yoniga cho‘kkalab o‘tiring — ko‘z darajasida.
- Tinglash. Har biriga navbat bilan gapirishga imkon bering: «Avval sen ayt, keyin sen. Bir-birini bo‘lmaymiz».
- Hissiyotni nomlash. «Sen xafa bo‘lding, chunki mashinani so‘ramay olishdi. Sen esa juda o‘ynaging kelgan edi».
- Yechimni bolalarning o‘zidan so‘rash. «Endi nima qilsak, ikkalangiz ham rozi bo‘lasiz?» — bu eng muhim qadam. Tarbiyachi yechimni tayyor bermaydi.
- Kelishuvni mustahkamlash. «Kelishdik: avval Aziz 5 daqiqa, keyin Bekzod. Men soatga qarab turaman».
Nima qilmaslik kerak
- Aybdorni izlash: «Kim boshladi?» — bu yolg‘on gapirishga o‘rgatadi.
- Doim kattaroq bolani ayblash.
- Majburan kechirim so‘ratish — samimiy bo‘lmagan «kechir» hech narsa o‘rgatmaydi.
- Boshqa bolalar oldida uyaltirish.
Oldini olish
- Ommabop o‘yinchoqdan bir nechta bo‘lsin.
- Navbat qoidasi oldindan kelishilgan va ko‘rinadigan joyda bo‘lsin (masalan qum soati).
- «Tinchlik burchagi» — bola tinchlanishi mumkin bo‘lgan yumshoq joy.