Manba: O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligining 2026-yil 10-avgustdagi 02-25-4992-sonli xatiga ilova.

Umumiy qoida

Yillik asosiy vazifalar davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlari va amaldagi normativ hujjatlardan kelib chiqib belgilanadi. Yillik ish rejasini tuzishda hududning ijtimoiy-iqtisodiy xususiyatlari, MTTning shart-sharoitlari, pedagogik salohiyati, tarbiyalanuvchilar kontingenti va ota-onalar ehtiyoji hisobga olinadi.

Quyidagi oltita vazifaga qo‘shimcha ravishda har bir tuman (shahar) va har bir MTT darajasida bittadan qo‘shimcha vazifa belgilanishi mumkin. Ijro o‘quv yili davomida monitoring qilinib, natijalar pedagogik kengashda muhokama qilinadi.

1. «Ilk qadam» dasturining uchinchi nashrini joriy etish

2026–2027 o‘quv yilidan boshlab barcha davlat va nodavlat MTTlarida. Alohida e’tibor beriladigan tamoyillar:

• ta’lim-tarbiya jarayonini bola manfaatlari va ehtiyojlariga yo‘naltirish;
• har bir bolaning yoshi, individual xususiyatlari va qobiliyatlarini inobatga olish;
• o‘yin orqali ta’lim berish va bolalarning faol ishtirokini ta’minlash;
• XXI asr ko‘nikmalari: tanqidiy va ijodiy fikrlash, muloqot, hamkorlik, muammolarni hal etish;
• global va milliy qadriyatlar uyg‘unligi;
• inklyuziv ta’lim tamoyillari va barcha bolalar uchun teng imkoniyat;
• moslashuv davri, kundalik uy↔MTT o‘tishi va MTTdan boshlang‘ich ta’limga o‘tishni pedagogik jihatdan samarali tashkil etish;
• tarbiyachi rolini qayta ko‘rib chiqish: u ma’lumot beruvchi emas, fasilitator — jarayonning faol ishtirokchisi, yordamchi va yo‘naltiruvchi;
• ota-onalar bilan samarali hamkorlik;
• rejalashtirishni bolalar rivojlanishini kuzatish natijalariga asoslash;
• ta’lim muhitini raqamli resurslar va STEAM elementlari bilan boyitish, «uchinchi pedagog» tamoyili.

2. O‘yinga asoslangan ta’lim — «Bola, o‘yin va pedagog» loyihasi

• o‘yin — bolaning rivojlanishi va ta’lim olishining asosiy vositasi;
• o‘yin faoliyati bolalarning qiziqishi va individual xususiyatlariga mos bo‘lsin;
• pedagogning yo‘naltiruvchi, hamkor va fasilitator roli kuchaytiriladi;
• bola — passiv tinglovchi emas, faol ishtirokchi;
• o‘yin orqali XXI asr ko‘nikmalari va 5 ta asosiy kompetensiya rivojlantiriladi;
• ota-onalar bilan hamkorlik mustahkamlanadi.

3. «Quvnoq matematika» va «Bilag‘on bolajon» majmualari

«Quvnoq matematika» — katta (5–6 yosh) va tayyorlov (6–7 yosh) guruhlarida. STEAM asosidagi «Bilag‘on bolajon» — o‘rta (4–5), katta (5–6) va tayyorlov (6–7) guruhlari uchun.

• matematik tasavvurlarni o‘yin, tajriba, konstruktorlik va amaliy faoliyat orqali shakllantirish;
• tajriba va tadqiqot faoliyatida bolalar hayoti va sog‘lig‘i xavfsizligini ta’minlash;
• differensial yondashuv — yosh va individual xususiyatlarga qarab;
• oila bilan hamkorlikda bilish faolligi va tadqiqotchilik ko‘nikmalarini rivojlantirish.

4. Ekologik tarbiya va jismoniy rivojlanish

• sog‘lom turmush tarzi va jismoniy faollikni qo‘llab-quvvatlash;
• ekologik madaniyat va barqaror rivojlanish qadriyatlari;
• suv va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish odatlari;
• «Ekologik burchak» va «Ekologik yo‘lakcha»ni tashkil etish;
• ekologik tarbiyani o‘yin, kuzatuv va amaliy faoliyat orqali olib borish.

5. Xavfsiz, sog‘lom va rivojlantiruvchi muhit

• yong‘in, texnika va yo‘l harakati xavfsizligi talablariga qat’iy rioya;
• sanitariya-gigiyena qoidalari, sog‘lom va xavfsiz ovqatlanish;
• psixologik xavfsiz muhit — zo‘ravonlik va bullingning oldini olish bo‘yicha tizimli profilaktika;
• favqulodda vaziyatlarda harakat qilish ko‘nikmalarini shakllantirish;
• monitoring, ichki nazorat va hisobdorlik mexanizmlari.

6. Pedagoglarning kasbiy kompetensiyalari

• uzluksiz kasbiy rivojlanish va o‘z ustida muntazam ishlash;
• zamonaviy yondashuvlar, sun’iy intellekt va raqamli ta’lim resurslaridan foydalanish;
• ilg‘or milliy va xalqaro tajribalarni o‘rganish va tatbiq etish;
• «Metodik mahorat kuni» va «Metodik mahorat soati»ni samarali tashkil etish;
• uslubiy birlashmalar faoliyati va pedagoglarning muntazam ishtiroki;
• tajriba almashish, o‘zaro hamkorlik va mentorlik.

Tarbiyachi uchun amaliy xulosa

1. Yillik va kunlik rejangizni shu oltita vazifaga bog‘lang — har bir mashg‘ulot qaysi vazifaga xizmat qilayotgani ko‘rinib tursin.
2. O‘yinga asoslangan ta’limni asosiy usul sifatida qo‘llang, o‘zingizni «fasilitator» sifatida ko‘ring.
3. Guruhda ekologik burchak tashkil eting.
4. Bulling va zo‘ravonlik belgilarini erta sezish bo‘yicha bilimingizni yangilang.
5. Raqamli resurslardan foydalanishni o‘rganing — bu endi tavsiya emas, talab.